Azië
India Zaadsector
Verbetering van arbeidsomstandigheden en bestrijding van kinderarbeid in de Indiase tuinzaadindustrie.
Lees meer Voor de werknemer
Internationale
Arbeiderssolidariteit
in Actie
Documentatie van arbeidssolidariteitsprojecten die vakbonden en werknemers wereldwijd ondersteunen bij het verbeteren van arbeidsrechten, veiligheid en eerlijke verloning.
15+ Landen wereldwijd
Actief Internationaal
25 jaar Internationale solidariteit
Lopende projecten
Wereldwijde steun voor sterke vakbonden
Latijns-Amerika
Honduras Vrouwen
Bescherming van vrouwelijke werknemers tegen geweld op de werkvloer in Honduras en Mexico.
Lees meer Afrika
Tanzania Arbo-project
Verbetering van arbeidsomstandigheden en veiligheidsnormen in Tanzaniaanse productiesectoren.
Lees meer Europa / MENA
Turkije Vakbonden
Ondersteuning van vakbondsrechten en vrije organisatievrijheid voor werknemers in Turkije.
Lees meerOver internationale arbeidssolidariteit
Internationale arbeidssolidariteit verwijst naar de samenwerking tussen vakbonden en arbeidsorganisaties over landsgrenzen heen. Het principe is eenvoudig: werknemers in rijke landen ondersteunen collega's in landen waar vakbondsrechten zwak zijn of arbeidsomstandigheden mensonwaardig zijn. Zo wordt een tegengewicht geboden aan de macht van multinationale ondernemingen.
De projecten richten zich op sectoren die sterk verweven zijn met internationale handelsketens: de zaad- en tuinbouwsector, de textielproductie, de agrarische sector en de verwerkende industrie. In al deze sectoren zijn grote Nederlandse bedrijven actief als inkoper of veredelaar, waardoor er een directe verbinding bestaat tussen de arbeidsomstandigheden elders en de consumptie in Nederland.
Een centraal thema in veel projecten is kinderarbeid. In de Indiase zaadsector werden kinderen jarenlang ingezet voor bestuiving van zaadplanten — een nauwkeurig en arbeidsintensief proces. Door samenwerking met lokale vakbonden, bedrijven en NGO's is het percentage kinderarbeid in de betrokken gebieden aanzienlijk teruggedrongen.
Naast India zijn projecten actief in Honduras, Tanzania, Turkije, Marokko en meerdere andere landen. Elk project is contextspecifiek: wat werkt in de Tanzaniaanse maakindustrie is niet per definitie overdraagbaar naar de Hondurese agrarische sector. De kern is altijd hetzelfde: sterke, onafhankelijke vakbonden die de arbeidsbelangen van hun leden kunnen verdedigen.
Projectlanden in kaart
Schematisch overzicht van actieve projectlanden en samenwerkingsverbanden. Stand 2019.
Embed deze infographic
Collectieve Arbeidsovereenkomst
CAO Tuinzaadbedrijven
De CAO Tuinzaadbedrijven regelt arbeidsvoorwaarden voor werknemers in de Nederlandse zaad- en groentezaadindustrie. Met de groeiende internationale productie hebben deze afspraken ook gevolgen voor werknemers in India, Honduras en andere productielanden.
Meer over de CAO 10+ CAO-sectoren in Nederland
€13+ Minimumloon per uur (NL)
2x/jaar Onderhandelingsronden
Jaren '60 Eerste CAO tuinzaad
Recent nieuws
Indiase vakbond houdt gekozen politici aan arbeidsbeloftes
De APVVU-vakbond in de Indiase zaadsector heeft met succes politici aangesproken op hun verkiezingsbeloftes over arbeidsrechten en minimumloon.
Lees meer →Meer samenwerking nodig om kinderarbeid in zaadsector te tackelen
Nieuw actieonderzoek toont aan dat samenwerking tussen NGO's, bedrijven en vakbonden essentieel is om structurele kinderarbeid in de landbouw terug te dringen.
Lees meer →Tanzania: succesvolle implementatie van arbo-normen
Een pilotproject rond arbeidsveiligheid in Tanzania levert direct meetbare resultaten op voor werknemers in de productiesector.
Lees meer →Veelgestelde vragen
Wat zijn internationale arbeidssolidariteitsprojecten? +
Internationale arbeidssolidariteitsprojecten zijn programma's waarbij vakbonden en arbeidsorganisaties uit rijke landen samenwerken met vakbonden in ontwikkelingslanden. Het doel is het verbeteren van arbeidsomstandigheden, het bestrijden van kinderarbeid, en het versterken van vakbondsrechten wereldwijd. Projecten richten zich op sectoren zoals de zaad- en tuinbouwsector, de kledingsector en de maakindustrie.
Welke landen zijn betrokken bij internationale arbeidssolidariteit? +
De projecten zijn actief in meer dan 15 landen, waaronder India, Honduras, Mexico, Tanzania, Turkije, Marokko en diverse landen in Sub-Sahara Afrika. De focus ligt op regio's waar vakbondsrechten onder druk staan of waar specifieke sectoren kampen met ernstige arbeidsmisstanden zoals kinderarbeid en onveilige werkomstandigheden.
Wat is de FNV en wat is zijn internationale rol? +
FNV (Federatie Nederlandse Vakbeweging) is de grootste vakbond van Nederland. Via FNV Mondiaal ondersteunt FNV internationale vakbondssamenwerking. Deze afdeling financiert projecten, biedt technische ondersteuning en zet zich in voor de naleving van internationale arbeidsnormen, zoals die van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO).
Wat is de CAO voor tuinzaadbedrijven? +
De CAO Tuinzaadbedrijven is de collectieve arbeidsovereenkomst die de arbeidsvoorwaarden regelt voor werknemers in de Nederlandse zaad- en groentezaadindustrie. Deze CAO heeft ook internationale dimensies, omdat Nederlandse zaadveredelingsbedrijven grote productie-activiteiten hebben in landen als India, waar de arbeidsomstandigheden sterk afwijken van de Nederlandse normen.
Hoe worden vrouwelijke werknemers in Honduras ondersteund? +
Projecten in Honduras richten zich op het beschermen van vrouwen in de agrarische sector en de maquiladora-industrie. Specifieke aandacht gaat naar het bestrijden van seksueel geweld op de werkvloer, het bevorderen van gelijke beloning en het versterken van vrouwelijke vakbondsleiders. Samenwerking met lokale vakbonden staat centraal.
Wat zijn de belangrijkste internationale arbeidsnormen? +
De belangrijkste normen zijn vastgelegd door de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) en omvatten: het verbod op kinderarbeid (Conventie 138 en 182), vrijheid van vakvereniging (Conventie 87), het recht op collectieve onderhandelingen (Conventie 98), gelijke beloning (Conventie 100) en het verbod op gedwongen arbeid (Conventie 29 en 105).
Wat is SEWA en welke rol speelt dit in India? +
SEWA (Self Employed Women's Association) is een Indiase vakbond die opkomt voor de rechten van zelfstandige vrouwelijke werknemers in de informele economie. SEWA vertegenwoordigt miljoenen vrouwen in sectoren zoals straathandel, thuiswerk en de landbouw. Samenwerking met SEWA richt zich op het versterken van sociale bescherming en toegang tot sociale zekerheid.
Hoe wordt kinderarbeid in de zaadsector aangepakt? +
De aanpak van kinderarbeid in de zaadsector combineert meerdere strategieën: monitoring van productiebedrijven via audits, bewustmaking van ouders over het belang van onderwijs, versterking van vakbonden zodat arbeiders misstanden kunnen melden, en samenwerking met zaadveredelingsbedrijven om hun leveranciers aan strengere normen te houden.
Wat zijn de resultaten van internationale vakbondssamenwerking? +
Concrete resultaten van internationale vakbondssamenwerking omvatten: verlaging van het percentage kinderarbeid in de Indiase zaadsector naar schatting naar schatting van meer dan 20% naar minder dan 5% in projectgebieden, totstandkoming van formele CAO's in landen waar deze eerder ontbraken, verbetering van arbeidsomstandigheden via veiligheidsprotocollen, en erkenning van vakbonden door werkgevers die eerder elke samenwerking weigerden.
Hoe kunnen bedrijven bijdragen aan internationale arbeidsrechten? +
Bedrijven kunnen bijdragen via due diligence in hun leveranciersketen, certificering via keurmerken als Fair Trade of Rainforest Alliance, deelname aan sectorale CAO-onderhandelingen en transparantie over hun productielocaties. In Nederland verplicht de IMVO-wetgeving (Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) grote bedrijven om mensenrechten- en milieurisico's in hun keten in kaart te brengen.