Directe resultaten
In de deelnemende bedrijven daalde het aantal geregistreerde arbeidsongevallen aantoonbaar. Gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen steeg sterk nadat werknemers zelf de veiligheidsprotocollen hielpen opstellen.
Schaalvergroting
Twee bedrijven buiten de pilot vroegen om ondersteuning. Het ministerie van Arbeid toonde interesse voor bredere uitrol. FNV bereidt een tweede fase voor met vijf nieuwe bedrijven en versterkte samenwerking met de Tanzaniaanse arbeidsinspectie.
Aanpak
Het Tanzania arbeidsveiligheidsproject werkte met een participatieve methode: werknemers stelden samen met leidinggevenden veiligheidsprotocollen op voor hun eigen werkomgeving, in plaats van vooraf opgestelde normen opgelegd te krijgen. In de bloementeeltsector betekende dit onder meer afspraken over het hanteren van gewasbeschermingsmiddelen, het dragen van ademhalingsmaskers en de instelling van verplichte rustpauzes bij hitte. Vakbondsvertegenwoordigers werden getraind als veiligheidscoördinator binnen hun bedrijf.
Samenwerking met overheid
Het Tanzaniaanse ministerie van Arbeid erkende de methode als best practice voor de agrarische sector. Ambtenaren namen deel aan evaluatiebijeenkomsten en het ministerie nam contact op met de Tanzaniaanse vakbondsfederatie TUDGE voor bredere samenwerking. De interest van de overheid is cruciaal voor opschaling: zonder wettelijke verankering van werknemerscomités blijven resultaten afhankelijk van de bereidheid van individuele werkgevers.
Betekenis voor FNV
Dit project toonde aan dat arbeidsveiligheid in exportketens meetbaar kan worden verbeterd via directe vakbondsbetrokkenheid. De resultaten werden gedeeld met Nederlandse zaadveredelingsbedrijven die in Tanzania inkopen, zodat ook zij konden beoordelen in hoeverre hun toeleveranciers aan veilige arbeidsomstandigheden voldoen.
Lessen voor andere sectoren
Het Tanzania-project bracht een methodische les op: verandering in arbeidsveiligheid beklijft wanneer werknemers zelf eigenaar zijn van de procedures. Externe audits en opgelegde normen produceren papieren compliance maar geen gedragsverandering. FNV verwerkte deze bevinding in haar aanpak voor gelijkaardige projecten in Honduras en India, waar de participatieve methode sindsdien als standaard wordt gehanteerd.