Convenant na drie jaar
Drie jaar na de ondertekening van het IMVO-convenant voor de Nederlandse zaadveredelingssector is het tijd voor een tussenbalans. Het convenant — een vrijwillige overeenkomst tussen zaadveredelingsbedrijven, vakbonden (waaronder FNV) en NGOs — heeft zich ontwikkeld van een papierwerkelijkheid tot een operationeel monitoringssysteem met tastbare resultaten in India.
Meer bedrijven, betere monitoring
Inmiddels hebben vrijwel alle grote Nederlandse zaadveredelingsbedrijven het convenant ondertekend. Het monitoringssysteem, dat in samenwerking met APVVU wordt uitgevoerd, heeft zijn werkwijze geprofessionaliseerd: uniforme rapportageformats, onafhankelijke verificatie en kwartaalrapportages die publiek worden gedeeld. De transparantie heeft de sector geholpen misstanden vroegtijdig te signaleren en aan te pakken.
Kinderarbeid: dalende trend
De meest tastbare voortgang betreft kinderarbeid. In de districten waar het convenant actief monitoringswerk verricht, is een duidelijke daling zichtbaar in het percentage kinderen dat op zaadvelden werkt. De combinatie van directe bedrijfscontracten (zonder tussenpersonen), minimumloongaranties voor volwassen werknemers en schoolondersteunende programma's blijkt effectief.
Richting wettelijke verankering
Met de CSDDD op komst in Europa begint de discussie over de transitie van vrijwillig convenant naar wettelijke verplichting. Het convenant in de zaadsector wordt gezien als een model voor hoe wettelijke due diligence er in de praktijk uit zou kunnen zien — een voorbeeld dat FNV actief uitdraagt in Brusselse beleidsdebatten.
Aandachtspunten
Niet alle bedrijven zetten even concrete stappen. Het convenant kent geen bindende sancties; bedrijven die de jaarlijkse rapportage niet of onvolledig indienen, worden niet uitgesloten. FNV en vakbondspartners pleitten in 2022 voor een versterkingsmechanisme waarbij aantoonbare niet-naleving leidt tot aanvullende verplichtingen of verwijdering uit het convenant.