Actueel

Pleidooi voor meer samenwerking om kinderarbeid te tackelen

Nieuws » 12 maart 2019

“Kinderarbeid is een breed onderkend probleem, maar de aanpak is heel versnipperd. Beter is het om dit samen en sectorbreed aan te pakken.” Dit is een van de belangrijkste conclusies die Loek Vis, adviseur van het bureau Basis & Beleid, trekt naar aanleiding van een oriënterende studie naar zaadbedrijven in Nederland met productieactiviteiten in India.

 Loek Vis doet zijn onderzoek in opdracht van de FNV en presenteerde zijn voortgangsrapportage ‘Zaadveredeling en kinderarbeid India’ op 7 maart tijdens een bijeenkomst van Plantum, de branchevereniging ‘voor bedrijven uit de sector plantaardig uitgangsmateriaal’. Doel van de studie is inzicht te krijgen in de totale keten en in de sourcing aanpak per bedrijf in India, de Codes of Conduct en beleidsverklaringen rondom kinderarbeid te onderzoeken, evenals het beleid rondom naleving en controle.

Seed Valley in Nederland

De zaadveredelingssector is ook voor Vis een nieuw gebied. “Ik had al een sectorstudie naar de sierteelt gedaan, in opdracht van FNV-bestuurder Jeroen Brandenburg”, vertelt hij. “Daarna volgde een studie naar de groente- en fruitsector. Daar zaten al verbindingen met de zaadveredelingssector in. Maar dat er in Nederland een Seed Valley bestaat, ontdekte ik pas tijdens dit onderzoek.” Seed Valley is gevestigd in de kop van Noord-Holland. “Het terrein is spontaan historische gegroeid,  omdat (inmiddels grote) familiebedrijven in deze sector al in Noord-Holland gevestigd waren vanwege de gunstige klimatologische omstandigheden. 

Nederland marktleider in zaadveredeling 

Vis bracht eerst de business van de zaadveredeling in kaart. Binnen de zaadveredeling vindt een groot deel van de zaadproductie plaats in India, ook daar onder andere vanwege de klimatologische omstandigheden. De zaadproductie in India gaat terug naar Nederland voor de final check; van daaruit worden de zaden weer wereldwijd gedistribueerd. Nederland is marktleider in de zaadveredeling. 35% van wereldhandel in groentezaad is afkomstig uit Nederland, blijkt uit onderzoek van LEI Wageningen. Andere bronnen melden een marktaandeel van 50 tot 70% voor tuinbouwzaden, inclusief bloemen. Voor tomatenzaad geldt een wereldmarktaandeel van ongeveer 33%.

Er is sprake van toenemende concentratie: 10 zaadhuizen zijn verantwoordelijk voor minstens 85% van de wereldgroenteproductie voor supermarktgroenten (dus niet de lokale productie). Ongeveer 50% van het Nederlandse groentezaad komt van zelfstandige bedrijven, de andere helft is afkomstig van biochemische concerns (onder andere Monsanto/Bayer, Syngenta, BASF). 

Oprechte betrokkenheid

Vis deed vooraf desk research en werkte onder andere met vragenlijsten. Bij sommige bedrijven is hij inmiddels ook langs geweest. In de studie betrok hij 3 Nederlandse bedrijven:  Enza, Nunhems (BASF) en Rijk Zwaan, en internationale bedrijven zoals East West Seed, Hazera, Nunhems, Sakata en Syngenta. Al deze bedrijven werken samen met boeren en bedrijven in India. Sommige bedrijven moeten hun vragenlijst nog terugsturen en met hen moeten nog gesprekken plaatsvinden, maar Vis heeft al een aardig beeld van de sector. “Wat me opvalt, is dat er ontzettend veel bereidheid bij de bedrijven is om over dit onderwerp te praten. Er is oprechte betrokkenheid; ook zij vinden kinderarbeid onacceptabel.”

De studie is nog niet afgerond, maar de highlights zijn wel duidelijk, zegt Vis. “Alle bedrijven beschikken over een gedragscode, vertaald naar de toeleverancierscontracten. Ze controleren via audits, de ene wat intensiever dan de ander. Sommigen doen het slechts een keer per jaar, en als ze in een afgelegen gebied komen aanrijden in een auto, rennen de kinderen weg. Ze erkennen dat het ook gaat om leefbaar loon. Maar ze hebben geen goed zicht op de onderaannemers, de zogenoemde subcontractors. Grote bedrijven hebben over het algemeen meer controle, omdat zij gevolgd kunnen worden door kritische aandeelhouders ”

Vakbond als oor en oog in het veld

Veel organisaties zijn bezig met onderzoek naar kinderarbeid in de Indiase zaadveredelingssector, constateert Vis. “Het probleem zit ‘m in de afspraken tussen verkopers en subcontractors in India;  daar ontbreekt het aan transparantie.“ Hij vindt de aanpak van kinderarbeid versnipperd. Auditteams opereren per bedrijf, terwijl er schaalvoordelen zijn in een gezamenlijke aanpak. Er wordt te weinig gedaan aan benchmarking, dat bedrijven van elkaar leren, ook bij andere sectoren waar kinderarbeid een issue is.  “Het is beter dat bedrijven samenwerken in geval van een aanpak voor zo’n breed gedragen sociaal maatschappelijk probleem.”

Alle bedrijven geven aan dat controle moeilijk en duur is . “Daarom is het goed om overheden (ook locaal) erbij te betrekken”, zegt Vis. “Dat is een hele moeilijke opgave, want je zit met een politiek spel dat ingewikkeld is, maar wel noodzakelijk. Als je van kinderarbeid afwilt, moet je het wel gaan grondig organiseren. Een sectoraanpak, waarbij de aanwezigheid van de vakbonden belangrijk is. De vakbonden in India moeten erkend worden, zodat zij ook een belangrijke rol kunnen spelen. Zij zijn de oren en ogen in het veld.”

Bedrijven doen meer dan alleen audits

De audits die nu plaatsvinden worden door controleurs van het eigen bedrijf en/of door externe bureaus gedaan. Vis zet daar zijn vraagtekens bij. Externe audits hebben vaak de schijn tegen: zijn we wel onafhankelijk? Een kritische beoordeling van een klant die jou betaald!? Het is van belang om de onafhankelijkheid bij audits te borgen. 

Vis wijst erop dat de meeste bedrijven meer doen dan alleen audits. “Ze leiden ook hun boeren op en runnen eigen schooltjes. East West Seed bijvoorbeeld is een Nederlands bedrijf dat z’n hoofdkantoor in Thailand heeft. Het levert een grote bijdrage aan de kleine boeren.” Als al die krachten nu eens gebundeld konden worden in een sectorbrede aanpak, stelt Vis voor, dan geven we een betere impuls aan de strijd tegen kinderarbeid.


Interview: Astrid van Unen
maart 2019

 

Betere arbeidsvoorwaarden, Internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen, Kinderarbeid, Onzeker werk / India / Agrarisch

+ deel

Meer nieuws

FNV-missie naar India, een reisverslag

Kaderleden van FNV Agrarisch uit groentezaadbedrijven en vertegenwoordigers van Mondiaal FNV brachten van 2 tot en met 8 juli 2018 een bezoek aan de Indiase vakbond meer >

Actieonderzoek toont knellende positie Indiase landarbeiders

Lage lonen, grote inkomensverschillen tussen mannen en vrouwen, veel schulden en kinderarbeid. Dit zijn enkele resultaten van het actieonderzoek dat de Indiase meer >

FNV-reis naar zaadsector in India

Veel Nederlandse zaden worden in India geproduceerd. Daardoor kan het zomaar zijn dat de groente die je koopt, een Nederlands/Indiaas product is. De meer >

Solidariteitsproject

Gewoon goed werk voor iedere vrouw!

Het Netwerk Vrouwen FNV en de vrouwencommissies van de Marokkaanse FNSA en de Turkse Genel IS en DISK slaan de handen ineen om genderkwesties aan te pakken in meer >

Projectenzoeker

alle projecten
Discussieer mee: naar Kennislab
999 likes 2219 volgers