Actueel

Gedeelde zorgen over vakbondsrechten in Turkije tijdens FNV’s internationale dag

Nieuws » 15 januari 2019

“Wat kunnen wij nu doen?”, was een van de slotvragen uit de zaal tijdens FNV’s internationale dag op 1 december 2018 in Utrecht. De middag was geheel gewijd aan de belabberde situatie waarin de vakbondsrechten in Turkije verkeren. Europarlementariër Kati Piri en FNV’s voormalig internationaal secretaris Annie van Wezel sloten de middag af. “Solidariteit tonen is belangrijker dan ooit”, zei Piri.

Het waren vooral de kaderleden uit de Werkgroepen Internationale Samenwerking (WIS) die op de internationale dag af kwamen. Ook bestuurders met ervaring met internationale solidariteit. Ze luisteren geboeid naar het verhaal van Yunus Durdu, die speciaal hiervoor uit Istanbul was gekomen. Hij vertelde over het repressieve gedrag van multinational Cargill, een bedrijf dat ‘voedings-, landbouw-, financiële en industriële producten en diensten aan heel de wereld’ levert, zo staat op hun website te lezen. Cargill’s hoofdkantoor zit tegenwoordig in Nederland, en daarmee was meteen een link gelegd.

Actievoerders bivakkeren voor poort Cargill

Yunus behoort tot de 14 vakbondsactivisten van Tek Gıda İş, die op 17 april van dit jaar door Cargill Turkije werden ontslagen om de simpele reden dat ze een afdeling van de vakbond oprichtten. Sindsdien voeren ze actie aan de poort van de fabriek, inmiddels bijna 250 dagen, zonder inkomsten en zonder verzekeringen. Ze bivakkeren in tenten, nu in de kou. “En we gaan niet opgeven”, zei Yunus. Hij legde uit hoe slinkse werkgevers in Turkije de wet kunnen omzeilen door bij ontslag een beroep te doen op Artikel 25.2 van de Grondwet, die bepaalt dat een werknemer ontslagen mag worden als hij zich schuldig heeft gemaakt aan diefstal of ruzie. Werknemers kunnen hier tegen in beroep gaan, maar zo’n rechtszaak kan wel 3 jaar duren en ondertussen zitten ze zonder inkomen.

Juist daarom is hij met zijn collega’s voor de poorten van zijn voormalige werkgever neergestreken. En hield hij in Utrecht een pleidooi voor gezamenlijke acties. “Werknemers bij Cargill Nederland kunnen bijvoorbeeld uit solidariteit hun werk neerleggen. Het hoofdkantoor heeft tegen een FNV-bestuurder gezegd dat hij zich niet met dit conflict moet bemoeien. Maar dat moet hij juist wel blijven doen. Het gaat om de solidariteit.” De internationale sectorbond voert al maanden een internationale solidariteitscampagne.

140 tot 180 journalisten zitten gevangen

Anneke Dam, secretaris van stichting Röportaj, vertelde over gezamenlijke initiatieven met de journalistenbond NVJ om vervolgde en gevangen journalisten te steunen. Röportaj is een stichting die ijvert voor meer persvrijheid in Turkije en die mede is opgericht door NVJ-leden. Dam vertelde dat het kantelpunt de couppoging in 2016 is geweest, waardoor de democratie in Turkije nog zwaarder onder druk is komen te staan. Dat er sindsdien 140 tot 180 journalisten gevangen zijn gezet en meer dan 180 mediatitels zijn gesloten. Dat kortom de persvrijheid in Turkije inmiddels ver te zoeken is.

“De positie van journalistenbonden is verre van gemakkelijk”, schetste Dam. Turkije telt 5 journalistenbonden, waarvan er 2 lid zijn van de Internationale Federatie van Journalisten, die gelieerd is aan de ITUC. Met name deze 2 kunnen zich nog redelijk staande houden, dankzij internationale steun aan bijvoorbeeld de campagne ‘Journalism is not a crime’, een initiatief van de Turkse bond TGS. Ze wees verder op de brievencampagne die de stichting sinds september voert voor de journalist Nedim Türfent, die al ruim 800 dagen in volledige isolement zit, en deed een oproep die te steunen. Meer lezen


'Stop Gender Based Violence, steun een ILO-conventie'

Uitspraak Europees Hof genegeerd

De gevluchte leraar Nihat Keni, actief voor de onderwijsbond Eğitim Sen, begroette de zaal in het Nederlands. Hij is nu 16 maanden in Nederland en neergestreken in Deventer. Hij zei: “Ik hoef niet voorzichtig te zijn met mijn woorden, want ik keer toch niet terug naar Turkije.” Hij vertelde over de starre houding van de Turkse president Erdoğan, die een uitspraak van het Europees Hof om de linkse parlementariër Selahattin Demirtaş vrij te laten naast zich neer heeft gelegd. “Als een regering zo omgaat met een uitspraak van het Europees Hof kun je je voorstellen dat de rest van de bevolking een probleem heeft.” Ook hij pleitte voor voorzetting van de samenwerking tussen bonden, zoals de AOb en Education International de Turkse Eğitim Sen ook steunt. Meer lezen

DHL moet nauwlettend gevolgd worden

Ook bij het internationale koeriersbedrijf DHL rommelt het. Kaderlid Paul Bakker zei: “DHL gaat slecht met zijn werknemers om.” Hij vertelde over de jarenlange strijd voor erkenning door de vakbond Tümtis. De rechtbank had de oprichting van Tümtis bij DHL bevestigd, maar de werkgever had er geen zin in. Met steun van de internationale sectorbonden ETF en ITF is het de werknemers toch gelukt hun bond erkend en aan de onderhandelingstafel te krijgen. “Ik wil iedereen oproepen deze ontwikkeling met belangstelling te blijven volgen en eventueel aan te haken bij solidariteitsacties”, aldus Bakker. Meer lezen

Situatie alleen maar schrijnender geworden

Europarlementariër Kati Piri, eerste contactpersoon voor Turkije in het Europees Parlement, wees erop dat in dit land de vakbondsrechten nooit volledig gerespecteerd zijn. “Maar de laatste 5 jaar is het alleen maar schrijnender geworden. Sinds de coup zijn meer dan 150.000 ambtenaren ontslagen. Hun namen verschenen in de krant, en zij wisten daardoor dat ze de volgende dag hun baan kwijt waren. En met hen hun hele omgeving, waardoor de kans op een nieuwe baan nog kleiner is. 50.000 mensen zijn gevangen genomen. Als je de families meerekent, dan zijn zo’n 1,5 tot 2 miljoen mensen geraakt door de gevolgen van de coup.”


Europarlementariër Kati Piri

Zo zoomde kort in op het conflict op de nieuwe 3e luchthaven van Istanbul, waarbij minstens 38 bouwvakkers het leven lieten. “Maar sommigen schatten zelfs 400 doden. Het is heel belangrijk dat de FNV en haar betrokkenen hun solidariteit tonen.” Ze noemde ook Flormar Cosmetics, dat onderdeel is van Yves Rocher, waar ruim 200 dagen geleden vakbondsmensen zijn ontslagen. “We hebben de verantwoordelijkheid om internationale bedrijven aan te spreken op hun handelswijze. Solidariteit tonen is belangrijker dan ooit .”


Solidariteitsactie voor stakende werknemers van Flormar
Sinds april 2018 zijn er tenminste 132 arbeiders van de cosmeticafabriek Flormar in Gebze, Turkije ontslagen wegens vakbondsactiviteiten. Flormar, die voor 51% in handen is van Yves Rocher uit Frankrijk, betaalt zijn werknemers het minimumloon onder slechte veiligheidsomstandigheden en heeft de officieel erkende vakbond genegeerd.

Zoeken naar mogelijkheden voor solidariteitsacties

“Onze zusterbonden in Turkije hebben de militaire dictatuur in de jaren ‘80 meegemaakt”, zei FNV’s voormalig internationaal secretaris Annie van Wezel. “Maar ze vinden de situatie nu erger. Ten tijde van de militaire dictatuur kenden ze alle regels,  maar nu vindt een langzame uitholling van alle rechten plaats. Ze voelen zich bedreigd in hun voortbestaan.” Ze wees op alle barrières die zijn opgeworpen om lid te worden van een bond. En op het voortdurende misbruik van wetten. “Zo mocht een staking van Kristal-İş Sendikası niet doorgaan, omdat het een bedreiging voor de nationale veiligheid zou betekenen. Daarover is wel een klacht ingediend bij de ILO.”

Van Wezel benadrukte dat werknemers in Turkije blijkbaar tot alles bereid moeten zijn om de vakbondsstrijd aan te binden. “Met een hoge prijs: geweld van politie, ontslag, jarenlang zonder inkomen.” Ze wees op het “fantastische internationale netwerk” waaruit FNV’ers kunnen putten en pleitte ervoor dat de FNV de komende 5 jaar steun aan Turkse vakbondsmensen als 1 van de 3 prioriteiten kiest.” Aan het slot van de bijeenkomst werd besloten de Turkse situatie in alle WIS’en te bespreken en na te denken over mogelijkheden voor solidariteitsacties.”

Tekst Astrid van Unen
Utrecht, 1 december 2018

 

Betere arbeidsvoorwaarden, Internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen, Vakbondsvrijheid / Nederland, Turkije / Agrarisch, Diensten, Handel, Industrie, Onderwijs, Vervoer

+ deel

Meer nieuws

BLOG: de activiteiten van SEWA

Catelene Passchier is in India en bezoekt de Indiase vrouwenbond SEWA. Altijd een indrukwekkende ervaring. Lees haar blog over de vele manieren waarop de vrouwenbond de meer >

‘Straatverkopers behandeld als criminelen in Zimbabwe’

In Zimbabwe koop je spullen meestal niet in de winkel maar op straat, waar veruit de meeste handel plaatsvindt. Straatverkopers zijn enorm kwetsbaar voor uitbuiting en meer >

Zaadveredelingsbedrijven verwelkomen Indiase vakbondsman

De Indiase vakbondsman Poguri Chennaiah bezocht samen met een FNV-delegatie op 20 mei de zaadveredelingsbedrijven Bayer en Rijk Zwaan. Het werd een interessante meer >

Solidariteitsproject

Asia Seed project

Nederland is een belangrijk land voor de groenten en tuinzaadveredeling. De veredelde zaden worden voor een groot deel in India en andere landen in Zuid Azië meer >

Projectenzoeker

alle projecten
Discussieer mee: naar Kennislab
999 likes 2297 volgers